Netuitbreiding klus van ‘Deltawerken-formaat’

Netbeheerders werken naar eigen zeggen op meer plekken dan ooit aan het versterken en uitbreiden van het elektriciteitsnet, om te kunnen voldoen aan de groeiende piekvraag naar transportcapaciteit. Netbeheer Nederland spendeert de komende jaren tot gemiddeld 15 miljard euro per jaar aan het net. Voorzitter Maarten Otto spreekt van “de meest ambitieuze investeringsplannen ooit”.

Vierhonderd vertraagde projecten

In de nieuwe plannen van de netbeheerders staan zo’n 1300 grote bouwprojecten, waaronder de bouw van nieuwe stations en de aanleg van “vele duizenden kilometers elektriciteitskabel”. De plannen van de netbeheerders lopen echter veel vertraging op. Zo zijn vierhonderd van de ruim negenhonderd grotere projecten voor de elektriciteitsnetten uit het vorige investeringsplan van Netbeheer Nederland later opgeleverd dan gepland.
Die vertraging komt volgens de vereniging van elektriciteit- en gasbeheerders onder meer door “de afhankelijkheid van beschikbare bouwruimte en technici en de doorlooptijd van ruimtelijke procedures en planningen”. Otto noemt de uitbreiding van het net “een klus van Deltawerken-formaat”. “Complex, langjarig, urgent en niet zonder hobbels: niemand kan deze klus alleen klaren. Het lukt alleen als overheid, bewoners, ondernemers én wijzelf passende keuzes blijven maken.”

Oproep: maak haast

Operationeel directeur Maarten Abbenhuis van Tennet vult aan: “De plaatsen waar het bouwen van elektriciteitsinfrastructuur relatief eenvoudig is, zijn wel zo’n beetje benut. Nu wordt het moeilijker om in ons dichtbevolkte land ruimte te vinden en tijdig de vergunningen te krijgen voor de uitbreiding van het elektriciteitsnet. We moeten als netbeheerders onze interne processen nog efficiënter inrichten, zodat we sneller kunnen handelen. We roepen ook het Rijk, de provincies en gemeenten op haast te maken met locatie- en tracékeuzes voor nieuwe hoogspanningsstations en -verbindingen en de langlopende procedures en vergunningsverlening te versnellen.”

Flexibel gedrag vereist

Otto gaat verder: “De vraag naar capaciteit neemt nog steeds toe en de aanleg en verzwaring van het elektriciteitsnet gaat minder snel. We moeten daarom ook optimaal gebruikmaken van duurzame moleculen zoals waterstof en groen gas, en vol inzetten op collectieve warmtenetten. We moeten ook de bestaande elektriciteitsnetten beter benutten. Hiervoor is snel meer flexibel gedrag van alle gebruikers, bedrijven en consumenten, vereist. Door elektriciteit te verbruiken op momenten dat er ruimte is op het elektriciteitsnet, kan de beschikbare capaciteit efficiënter worden benut. Hoe beter het bestaande net wordt benut, hoe minder kostbare uitbreiding nodig is. Dat houdt het energiesysteem betaalbaar voor iedereen.”