Hoe zorg je voor een veilige uitbreiding van de groepenkast?

Met de komst van zonnepanelen op woonhuizen en een laadpaal voor de elektrische auto op de oprit neemt de belasting van de meterkast fors toe. Hoe zorg je voor een veilige uitbreiding van de groepenkast en ben je als installateur goed voorbereid op de nieuwe NEN 1010? Adviseur Roel Ritsma geeft op beide vragen antwoord.

Stel: een klant wil de PV-installatie aan laten sluiten en in de meterkast blijkt nog een oude bakelieten groepenkast met Diazed zekeringen te hangen? “Begin er niet aan”, is het advies van Roel Ritsma. “Een installatie-automaat past er gewoon niet in en de 0,5 ampère aardlekbeveiliging schiet tekort. En als je als installateur zelf de aansluiting maakt, dan ben je ook verantwoordelijk geworden voor het verdeelsysteem.” Roel Ritsma is eigenaar van ERCD Advies. Naast onderzoeken en advieswerk op het gebied van elektrische installaties is hij actief als docent en verzorgt hij cursussen en presentaties. Hij heeft veel verstand van schakel- en verdeelsystemen en de NEN-normering. In zijn eerste lezing op 19 september tijdens het Henk & Fred Event ging hij dieper in op de aansluiting van de PV-installatie op het verdeelsysteem. “Even een groepje erbij, zeggen we dan. Maar hoe doe je dat veilig?”, vraagt Ritsma zich hardop af. Hij wijst op de eisen uit norm NEN 61430. “Je moet als installateur vooral rekening houden met de warmtestijging: een vuistregel is dat als de hoeveelheid stroom verdubbelt, de temperatuurstijgingen vier keer zo groot zijn. Als je een aparte groep plaatst, zorg dan voor een kleine speet tussen de groepen om de warmte af te voeren. Kies voor wat dikkere bedrading en maak natuurlijk overal veilige aansluitingen, van de zonnepanelen tot in de kast.”

Vakmanschap

De zogeheten gelijktijdigheidsfactor speelt een grote rol in de meterkast: dus hoe zwaar kunnen de stroomketens van een verdeelsysteem continu en gelijktijdig worden belast, zonder dat de temperatuur te veel oploopt? “Daar komt het vakmanschap van de installateur van pas”, zegt Ritsma. “De klant is vaak een leek, die zomaar elektrische kachels en friteuses tegelijkertijd in het stopcontact steekt. Houd daar rekening mee. Daarnaast zorgt de energietransitie voor nieuwe uitdagingen, want zonnepanelen en een laadpaal zorgen voor een continue hoge belasting van het stroomnet.” In de meterkast heb je een aantal opties om het verdeelsysteem uit te breiden. Zo kun je een relatief nieuwe kast van een gerenommeerd merk ombouwen op basis van de aanwijzingen van de fabrikant. Ook kun je als monteur een nieuwe en geteste uitbreidingskast naast het bestaande verdeelsysteem plaatsen, speciaal voor de PV-installatie. Een andere optie is dat je als installateur de kast zelf ombouwt, waarbij geldt dat alle componenten voor maximaal 80 procent gelijktijdig belast mogen worden. Dat staat in de norm NEN 61430. Ritsma: “Het kan dus zijn dat het railsysteem of de aardlekschakelaars verzwaard moeten worden, om overbelasting te voorkomen.”

Testknop

Met een nieuwe NEN 1010:2020 in de maak is vooral discussie over het vervallen van een regeling voor de aardlekbeveiliging. “Blijf nu ‘gewoon’ die oude regel van maximaal 4 eindgroepen achter een 30mA aardlekschakelaar hanteren”, verwoordt Ritsma in zijn tweede lezing. “Het toepassen van aardlek-installatieautomaten in plaats van centrale aardlekschakelaars is natuurlijk veel beter. Daarnaast zit er een testknop op. Ik zou iedereen willen adviseren die minimaal jaarlijks een keer in te drukken om te kijken of alles goed werkt.”

Vraagtekens bij overspanningsbeveiliging

Met de NEN 1010:2020 in aantocht lijkt overspanningsbeveiliging ook voor veel woonhuizen in Nederland de norm te worden. “Daar zet ik wel vraagtekens bij”, zegt Ritsma. “Met zo’n aanpassing van de elektrische installatie ben je honderden euro’s kwijt, terwijl de kans op een indirecte blikseminslag en -schade niet zo groot is. Daar is binnen de normcommissie het laatste woord ook nog niet over gezegd.” De specialist licht dit toe met een voorbeeld van een recente blikseminslag in een eikenboom op 5 meter van een woonhuis. “Twee aardlekschakelaars zijn omgeslagen, maar – vooralsnog – doet alle apparatuur in huis het nog.”