“Gebaseerd op lucht”

De boodschap van minister Hermans was helder. Het stroomnet moet versneld worden uitgebreid omdat netcongestie dreigt. Overbelasting van het net kan de Nederlandse energietransitie verder in de weg zitten. Dus, hup: 50.000 transformatorhuisjes erbij. Henry Lootens, projectmanager bij de Federatie Elektrotechniek (Fedet) en pleitbezorger van gelijkspanningstechnologie, moet lachen om het idee.

Waar niemand woont

Hij reageert: “Dan moeten de trafo’s komen op plekken waar niemand woont. Op plekken die wel bewoond zijn, krijg je te maken met bezwaarprocedures. Want niemand wil die huisjes in zijn achtertuin. Dit is een proefballon van de minister. Leuk voor de bühne, maar een ondoordacht plan en een onmogelijke missie.”

Taak voor de Fedet

Dat hadden de mensen van de Fedet de minister ook kunnen vertellen, stelt Lootens vast. “Ik weet zeker dat Hermans hierover geen contact heeft gehad met de federatie. Zo’n absurde uitspraak had ze niet gedaan als ze vooraf met de Fedet had gesproken.” Dat ligt ook bij de federatie zelf, erkent Lootens. “Nadat het bericht over die trafohuisjes naar buiten kwam, hadden we meteen van ons moeten laten horen. Een gemiste kans. Wij zoeken dat ook niet op. De Fedet moet werken aan zichtbaarheid. Dit onderstreept het nog maar eens.”

Stroomgebruikers belonen

Hoe we de overbelasting van het stroomnet wel kunnen indammen? “In plaats van lukraak trafohuisjes bij te bouwen, kunnen we volgens mij veel meer doen met de middelen die we nu hebben”, gelooft Lootens. Volgens hem kun je het gedrag van gebruikers van stroom ‘organiseren’. “In plaats van ze te bestraffen bij overschrijdingen, zoals dat gebruikelijk is in Nederland, kun je ze belonen bij verminderd verbruik. Stel: een huishouden gebruikt drie keer 25 ampère. Je zou een korting kunnen geven voor een overstap naar 10 ampère.”

Kijken naar wat nodig is

We moeten volgens hem actiever werk maken van een betere verdeling van het stroomverbruik. Lootens: “We kunnen het bijvoorbeeld zo inrichten dat we niet massaal op hetzelfde moment warm water gebruiken. Meer op de momenten dat er ruimte voor is.” Lootens vindt ook dat we veel beter moeten kijken naar wat nodig is in een woonwijk. Hij wijst op de aanwezigheid van warmtenetten. “Daar ben ik op zich geen fan van. Maar wijken met zo’n net hebben helemaal niet zoveel warmte nodig als andere wijken.” Lootens hamert ook op de noodzaak van een betere afstemming tussen netbeheerders en installateurs. “Dat kan ook bijdragen aan een betere belasting van het stroomnet. Het is iets waar we samen aan moeten werken.”

Liever veiliggestelde klussen

Lootens wil nog iets toevoegen. Extra trafohuisjes betekent in principe extra werk voor de elektrobranche. Waarom dan die ambitie van de minister afschieten? “Het lijkt misschien of we onszelf hiermee in de voet schieten. Maar dat is niet zo. Want wat de minister wil, is echt gebaseerd op lucht. Installateurs weten dat. Ik sprak laatst een fabrikant. Hij zei dat hij liever een gehalveerd aantal veiliggestelde opdrachten heeft, dan een verdubbeld aantal opdrachten die voor een groot deel onder druk komen te staan door inspraakprocedures en vertragingen.”