Energieopslag: er moet een tandje bij

Nederland heeft grootschalige inzet van batterijen, warmtebuffers en waterstofopslag nodig om niet achterop te raken in Europa en afhankelijker te worden van buitenlandse spelers. Dat is de voornaamste conclusie uit het Marktonderzoek Energieopslag 2025, dat is uitgevoerd door Energy Storage NL en onderzoeksbureau Ecorys. Energy Storage NL is de brancheorganisatie voor de Nederlandse energieopslagsector.

Energieopslag is noodzaak

In 2024 was voor het eerst meer dan de helft van de elektriciteit in Nederland hernieuwbaar. Een mijlpaal, maar het liet volgens Energy Storage NL ook een harde werkelijkheid zien: duizenden bedrijven wachten op een netaansluiting, wind- en zonneparken zijn regelmatig afgeschakeld en Nederland is nog steeds afhankelijk van gascentrales. ‘Zonder versnelling in flexibiliteit en energieopslag wordt duurzame energie onnodig verspild en komen investeringen in zon en wind onder druk te staan’, stelt Energy Storage NL vast.
Directeur Jeroen Neefs van de brancheorganisatie zegt: “Energieopslag is geen optie meer, maar een noodzaak. Dit onderzoek laat zien waar we nu staan, waar de knelpunten liggen en – vooral – waar de kansen zijn. Als we die kansen benutten, kan Nederland niet alleen zijn eigen energietransitie versnellen, maar ook internationaal een leidende rol pakken.”

Nederland schiet tekort

De brancheorganisatie voor energieopslag rekent voor dat de ‘Europese flexibiliteitsvraag’ de komende tien jaar met ‘een factor vijf’ groeit, naar 1608 Terawattuur per jaar, ‘een markt van honderden miljarden euro’s’. ‘Nederland beschikt over sterke kennis en innovatieve spelers, maar mist duidelijke nationale doelstellingen en een strategie voor opslag. Dat zorgt voor onzekerheid bij ontwikkelaars, investeerders en overheden’, stipt de brancheorganisatie aan.
Volgens Energy Storage NL groeide de Nederlandse batterijmarkt in 2024 naar 1 Gigawattuur (GWh) opslagcapaciteit. Voor 2025 wordt 2,1 GWh verwacht, terwijl meer dan 15 GWh aan projecten op de plank ligt. ‘Maar realisatie is zeer onzeker’, meldt de organisatie. Die ook constateert dat warmteopslag ‘groot potentieel toont’, van kleinschalige systemen in woningen tot collectieve buffers in stadswarmtenetten en de industrie. ‘Toch stokt de opschaling door hoge investeringsrisico’s en trage vergunningprocedures.’  Voor de lange termijn is moleculenopslag, zoals waterstof, essentieel om seizoensfluctuaties op te vangen, aldus Energy Storage. ‘Maar ook hier zorgen hoge kosten en onzeker beleid voor een rem op de markt.’

Versnelde transitie en groei

In landen als Duitsland, Spanje, Italië en het Verenigd Koninkrijk nemen nationale programma’s en opslagtenders een vlucht, ziet de brancheorganisatie. ‘Het rapport laat zien dat Nederland met een nationale ambitie en gerichte investeringsstrategie zijn kennispositie kan omzetten in economische slagkracht.’
Energy Storage NL heeft het over een kantelpunt en eindigt het rapport met een oproep. ‘Met regie en beleid voor energieopslag kunnen we de energietransitie versnellen en tegelijkertijd zorgen voor economische groei door meer bedrijven aan te sluiten. Door gerichte actie kan energieopslag uitgroeien tot een economische en systeemtechnische succesfactor, die leveringszekerheid versterkt, kosten verlaagt en de weg vrijmaakt voor een CO₂-vrij elektriciteitssysteem.’

Zie hier een samenvatting van het marktonderzoek.