Column Martijn Verspeek - Veranderen doe je zo!

Hoe vaak krijgen we het in ons leven niet te horen? Je móet dit, je móet dat. Dat begint al als je jong bent. Mijn kinderen zijn nu 8 en 9 jaar. Toen ze wat jonger waren, moesten ze van mij hun tanden poetsen. Maar dat wilden ze nooit. Altijd een drama. Wat doe je dan als ouder? Dan ga je dreigen. ‘Als je het niet doet, mag je morgen niet afspreken, of niet voor het schermpje’. Maar kinderen luisteren niet omdat ze het niet begrijpen. Ze blokkeren. Ik ben erachter dat wij als volwassenen vaak hetzelfde doen. Als we iets moeten, zetten we de hakken in het zand. Hoezo móeten? Ik heb het met mijn kinderen op een bepaald moment omgedraaid. Ze kregen hun zin. Zonder tandenpoetsen naar bed. Prima joh. Niet tegen mama zeggen, die een paar dagen afwezig was! Dat heb ik drie dagen volgehouden. Totdat de kinderen over hun tanden voelden. Ze wilden toch wel een keer tandenpoetsen. ‘Ah nee joh’, zei ik. ‘Ga lekker naar bed zonder tandenpoetsen’. Ik draaide de boel om. Het werkte. Vanaf toen kreeg ik het niet meer voor elkaar ze zónder tandenpoetsen naar bed te krijgen. Ze deden het sindsdien uit zichzelf.

“Niet opleggen maar laten proeven dat iets leuk is”

Van binnenuit

Met volwassenen werkt het niet anders. Ik heb ooit een quote gehoord van vriend en spreker Remco Claassen: ‘Mensen willen wel veranderen, maar mensen willen niet veranderd worden’. Daar heeft het mee te maken. Je moet mensen vanuit intrinsieke motivatie dingen laten doen. Vanuit beleving of verbetering. Als ik tegen de jongens zeg dat ze hun bus moeten opruimen, doen ze het drie keer en daarna is het weer over. Het is krachtiger om het op een andere manier te doen, maar het duurt wel langer. Hoewel ik het lastig vind, ben ik het anders gaan oppakken. Ik probeer ze niet steeds wat op te leggen, maar te laten proeven dat iets leuk is. Als ik zeg dat een bepaalde pijpsnijder gebruikt moet worden, doen ze het niet. Maar als ze van een collega zien hoe handig en fijn dat ding is, gaan ze er zelf om vragen. Ik creëer dus een gat, laat dingen gebeuren, laat dingen ook fout gaan, waardoor mensen in zichzelf nieuwe motivatie vinden om bepaalde zaken toch op te pakken. Het is niet eenvoudig om dingen soms bewust in de soep te laten lopen. Ik wil dan ingrijpen. Maar toch doe ik het niet. Want richting de toekomst werkt het beter als mensen zelf ondervinden dat het wellicht op een andere manier ook kan. Als ze intrinsiek gemotiveerd zijn!